Het leven nabouwen met kunstmatige cellen

Wat als je een cel niet aanpast, maar helemaal zelf opbouwt vanaf het begin? In laboratoria wordt gewerkt aan kunstmatige cellen, opgebouwd uit biologische bouwstenen en ontworpen voor één specifieke taak. We begrijpen het nog niet, en juist dat maakt de ambitie zo groot.

Want er zit nog een verrassend gat in onze kennis. De biotechnologie past al jaren succesvol levende cellen aan, maar hoe zo'n cel precies werkt, hoe al die bouwstenen samen tot één resultaat komen, begrijpen we nog steeds niet. In de praktijk blijft de cel een blackbox.

Zelf een cel opbouwen is daarom zowel een fundamentele zoektocht naar hoe leven werkt, als de opmaat naar een compleet nieuwe manier van produceren. Nature is our next technology. En dat is niet voor niks. Kunstmatige cellen kunnen straks ook buiten het lab aan de slag, en kunnen bijvoorbeeld worden ingezet om plastic in het milieu af te breken of een giftige stof in het menselijk lichaam.

Nederland wordt internationaal erkend als een van de weinige plekken waar al bijna tien jaar gecoördineerd en fundamenteel onderzoek plaatsvindt. Toch moet er nu gehandeld worden, willen we dat die voorsprong blijft bestaan. Volgens Marileen Dogterom, hoogleraar Bionanoscience aan de TU Delft, heeft Europa als geheel goede coördinatie nodig, wil het voorop blijven lopen op landen als de Verenigde Staten en China. Dogterom wil kosten wat het kost voorkomen dat er patenten komen en toepassingen worden weggekocht. De technologie moet voor iedereen beschikbaar blijven.

Ben van der Burg en Daniël Mol gaan in gesprek met Marileen Dogterom, hoogleraar Bionanoscience aan de TU Delft. We duiken in de ontwikkeling van kunstmatige cellen, horen wat de toekomstdromen zijn - zodra deze technologie bestaat - en bespreken tot slot hoe we de koppositie vast kunnen houden. Je hoort het allemaal in deze nieuwe aflevering van De Technoloog.

Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl

Gast

Marileen Dogterom

Video

www.youtube.com/@bnrtech

Over De Technoloog

Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college.