4. De lauwe oorlog

Sinds de Russische inval in Oekraïne neemt het besef toe: we hebben ook in Nederland te maken met hybride oorlogsvoering. Waar schuilen de gevaren en hoe kunnen we daarop anticiperen? We zijn afhankelijk van andere landen voor ons dagelijkse leven. Maar wat te doen als die landen verkeerde intenties hebben?

Hybride oorlogsvoering

De laatste aflevering van Polder in de Fik gaat Dr. Yarin Eski dieper in op de ‘lauwe oorlog’ die momenteel gaande is. Ook in Nederland merken we er veel van. Hybride oorlogsvoering, zoals door spionageactiviteiten om geheime kennis en informatie in te winnen die een ander land strategisch voordeel kan opleveren, ligt constant op de loer. Die lauwe oorlog is in zekere zin een oorlog om schaarste van energie en primaire levensbehoeften. Vladimir Poetin heeft als energieleverancier ook klimaatverandering tot een wapen weten te maken en onder andere Nordstream 2 en andere gasleveringen gebruikt om macht uit te oefenen over Europa en Nederland. Dit heeft geleid tot nieuwe angsten en politieke verhoudingen in Nederland rondom energietransitie en de stikstofcrisis.

Spionage

Maar er zijn meer grootmachten die zichzelf willen verrijken en de machtigste ter wereld willen worden. Zo voert China een lokale proxy-oorlog met het westen via Taiwan en gebruikt het land cyber-hacking en spionage om kennis te vergaren. Het grote verhaal wat hier op de achtergrond speelt en van invloed is op alles, is klimaatverandering.

Utopische idealen

Hoewel we dus op meerdere manieren worden geconfronteerd met dystopische realiteiten, zoals hybride oorlog en vooral klimaatverandering, blijven we vanuit utopische idealen en hoop omgaan met deze realiteit. De wereld is aan het veranderen en we moeten ons aanpassen, ook in Nederland. We zijn ons steeds bewuster van de risico's die deze veranderingen met zich meebrengen en moeten ons daarop voorbereiden. We zijn in Nederland voor onze handel afhankelijk van grotere wereldmachten, waarmee we moeten samenwerken.

Complex geheel

Al met al is de lauwe oorlog een complex geheel met als inzet energieschaarste, veranderende geopolitieke verhoudingen en het niet respecteren van primaire levensbehoeften. We moeten samenwerken om klimaatverandering tegen te gaan en onze planeet te beschermen.

Over de makers

Hans Boutellier (1953) is een vooraanstaande Nederlandse wetenschapper op het gebied van veiligheid, criminaliteit en sociale orde. Hij heeft een indrukwekkende carrière opgebouwd als hoogleraar, directeur en adviseur, en heeft veel gepubliceerd over belangrijke maatschappelijke onderwerpen. Hij werd benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau vanwege zijn bijdrage aan maatschappij, beleid en wetenschap.

Boutellier is momenteel bijzonder hoogleraar Polarisatie & Veerkracht bij de Faculteit Sociale Wetenschappen van de Vrije Universiteit. Hij was gedurende zestien jaar directeur van het Verwey-Jonker Instituut. Nu werkt hij vanuit de onderneming www.studie-en-strategie.nl.