Trump jaagt Europa het veiligheidsdilemma in

China redt Rusland | Europa verzwakt | Rotterdam als strategische draaideur

Europa moet zich voorbereiden op een wereld waarin de Amerikaanse veiligheidsgarantie niet langer vanzelfsprekend is, Rusland de druk opvoert en China de internationale machtsverhoudingen naar zijn hand probeert te zetten. Hoe groot is het risico op een nieuw Europees conflict en is Europa in staat zichzelf militair én technologisch te verdedigen?

Trump verschuift in het Russische strategische denken de aandacht van de Verenigde Staten naar Europa. Daarmee neemt het risico toe dat Moskou zijn militaire opstelling nadrukkelijker op Europese Navo-landen richt en het klassieke veiligheidsdilemma opnieuw oplaait: de herbewapening van de ene partij vergroot het gevoel van dreiging bij de andere. Rob de Wijk analyseert hoe troepenopbouw en versterkte verdedigingslinies aan de oostflank het onderlinge wantrouwen aanwakkeren. Onduidelijkheid over toekomstige veiligheidsgaranties voor Oekraïne maakt de situatie nog gevaarlijker. Een grootschalig Europees conflict zou bovendien niet beperkt blijven tot het continent, maar ook de Amerikaanse economie raken en Washington opnieuw bij de oorlog kunnen betrekken.

China steunt Rusland in de strijd om een nieuwe wereldorde en streeft naar een verschuiving van de mondiale machtsverhoudingen richting Azië en het mondiale Zuiden. Europa blijft voor Peking een belangrijke afzetmarkt, maar een sterk en strategisch zelfstandig Europa past niet vanzelfsprekend in de Chinese belangen. Rusland fungeert daarbij als strategische partner die westerse aandacht en middelen bindt. Intussen probeert de Europese Unie haar positie te versterken met hogere defensie-uitgaven en economische hervormingen.

Naast de militaire dreiging groeit de kwetsbaarheid van Europa op andere fronten. Russische hybride operaties tegen vitale infrastructuur maken duidelijk hoe groot de risico’s zijn, met de Rotterdamse haven als strategisch kwetsbaar punt. Tegelijkertijd waarschuwt Rob de Wijk voor de toenemende invloed van private techbedrijven en figuren als Elon Musk, zeker nu kunstmatige intelligentie steeds belangrijker wordt voor economie en veiligheid. Boekestijn en De Wijk trekken parallellen met de macht van de Amerikaanse robber barons en het corporatisme. Europa moet daarom fors investeren in eigen AI-modellen en technologie om niet afhankelijk te worden van Amerikaanse en Chinese bedrijven. Toch is er ook reden voor vertrouwen: Europa beschikt over belangrijke economisc