
← Back to the Future4 Sept 2025 · 27 min
Back to the Future - Grensoverschrijdend gedrag, in gesprek met Aateke Jansen
<p>Hoe maak je psychologische veiligheid daadwerkelijk werkend in de zorg?</p><p>Jan de Hoog en Ruben Beijl spreken met Aateke Jansen (ex-oogarts, coach en expert transactionele analyse) over grensoverschrijdend gedrag: van ontkenning en ad-hoc stressreacties naar responsiviteit en “safety by design”. Aateke laat zien hoe transactionele analyse (TA)—met de ego-toestanden Ouder, Volwassene en Kind—helpt om gedrag, hiërarchie en teamdynamiek te begrijpen én te veranderen. We bespreken verschuivende normen (van MeToo tot micro-overschrijdingen), de rol van schaamte en waarom organisaties zowel safe space als brave space nodig hebben. Met praktische handvatten: maak gedragscodes levend, organiseer structureel het moeilijke gesprek, versterk omstanders, spreek gedrag aan zonder de mens te veroordelen, en begin zichtbaar bij leiderschap.</p><p><br /></p><p>- Fasen naar veilige cultuur: ontkenning → stressreactie → regels/procedures → responsiviteit → safety by design.</p><p>- TA als lens: Ouder–Volwassene–Kind herkennen en reguleren; let op dominante (negatief structurerende) Ouder in hiërarchieën.</p><p>- Verschuivende norm: van MeToo tot micro-overschrijdingen; minder gedoogcultuur, meer bespreekbaarheid.</p><p>- Schaamte verkleinen: creëer zowel safe space als brave space.</p><p>- Maak gedragscodes levend: niet in de la, maar startpunt voor doorlopende dialoog en oefenen.</p><p>- Organiseer het moeilijke gesprek: “wat gebeurt er tussen ons?” en feedback op effect, niet alleen intentie.</p><p>- Versterk omstanders: signaleren, interveniëren, laagdrempelig en veilig melden.</p><p>- Spreek gedrag aan, behoud de mens: scheid persoon en gedrag voor leerruimte en herstel.</p><p>- Begin bij leiderschap: bestuur/MT zet de toon, maakt tijd vrij en is zichtbaar in het proces.</p><p>- Zorgspecifiek: tijdsdruk is reëel maar geen excuus; pak ook systeem- en cultuurfactoren aan (opleiding, hiërarchie).</p><p><br /></p><p><a href="https://www.dumelaconsultatietraining.nl/" target="_blank" rel="ugc noopener noreferrer">dumelaconsultatietraining.nl/</a></p>