Bram aangehouden aan Russische grens, en de ballen van Rahul Gandolahage

<p>Wanneer levert een recensent goed werk — en wat heeft dat te maken met een huurauto die langs de Russische grens wordt klemgereden? Een aflevering opgenomen vanaf twee uithoeken van Europa, over oordelen op afstand.</p><p></p><p><b>Bijpraten </b>Nathan zit thuis bij een zieke kat die haar laatste week ingaat, terwijl zijn partner in Londen langs Cabaret, Avenue Q en Oh Mary trekt. Bram is verder weg dan ooit: na een korenfestival in het Finse Vaasa reist hij door naar Estland en belandt in Narva — het puntje van de EU dat pal aan Rusland grenst, met een Vriendschapsbrug waar weinig vriendschappelijks meer aan is. Onderweg een Bolt-rit die hij niet snel vergeet, met een chauffeur die hem in het Russisch toespreekt.</p><p></p><p><b>Actualiteit </b>De geopolitiek van Noordoost-Europa, van dichtbij. Bram wordt door een Frontex-patrouille aan de kant gezet — alleen, in een huurauto, langs de grens: werkhypothese 1, spion. Bij een oorlogsmonument botst hij op de vraag hoe 'bevrijding' en 'bezetting' van plek kunnen wisselen, en hoe Russische propaganda zich ent op iets wat ooit echt gebeurde. Daarna naar AI: Anthropics model Mythos, te sterk geacht om vrij te geven omdat het exploits in besturingssystemen vond. Nathan ziet een wapenwedloop op kernwapen-schaal, in het digitale domein. Bram nuanceert: "het is niet anders, het is nieuw" — je dempt de put als het kalf verdronken is, en koopt verder lokale waar.</p><p></p><p><b>Thema: Oordelen </b>Allebei zagen ze, los van elkaar, de cabaretvoorstelling van Marcel van Roosmalen — naar aanleiding van een vernietigende recensie van NRC-criticus Rahul Gandolahage. Geen van beiden herkende de zenuwen die de recensent zo meelijwekkend vond. Nathan zet zijn filosofische stokpaardje in: het verschil tussen redenen en oorzaken. We weten niet waaróm Van Roosmalen nerveus was in de voorstelling die de recensent toevallig zag — en dus ook niet of onervarenheid de juiste verklaring is. Bram legt de bananenschil bloot: Gandolahage neemt "cabaretier geworden" letterlijk waar Van Roosmalen het ironisch bedoelt, en bouwt zijn hele oordeel op een stroman. De vraag eronder: wat is de functie van een recensent, en hebben we er niet veel te weinig?</p><p></p><p><b>Cultuuragenda aka het roddelkwartier</b></p><p>Nathan zag de voorstelling van theatermaker en Defensie-communicatieadviseur Tijmen Dokter (Idea, Soest) en sloot zijn periode bij Cappella Amsterdam af met het project Cantigas. Brams nieuwe cd met die fameuze minuut Finse koormuziek werd lovend besproken in BBC Music Magazine en Gramophone. Verder: de mening van Bobby keert terug, plus cultuurtips voor juni — Holland Festival, Oerol en Nathans eigen midzomernachtconcert met Vocaal ensemble Klank in Bussum. </p><p></p><p><b>De Tip:</b></p><p>🎵 Midzomernachtconcert — Vocaal ensemble Klank o.l.v. Nathan Tax, m.m.v. Judith Groen (cello), 21 juni 2026, Remonstrantse kerk (Koningslaan 2B, Bussum). Tickets: <a rel="noopener noreferrer nofollow" href="www.ensemblezang.nl" target="_blank">www.ensemblezang.nl</a></p><p></p><p><b>Genoemd in de aflevering</b></p><ul><li>📄 Marcel van Roosmalen had nee moeten zeggen tegen het advies om cabaretier te worden — NRC, Rahul Gandolahage</li><li>🎵 Ik mag niet klagen — Marcel van Roosmalen </li><li>🎵 In vredesnaam — Tijmen Dokter</li><li>🎵 I am a River (Tulve Saariaho) — Helsinki Chamber Choir</li><li>🎵 Holland Festival (incl. Opera in het Park) — juni 2026, Amsterdam</li><li>🎵 Oerol — juni 2026, Terschelling</li></ul><p></p>