#55: Leiderschap begint bij luisteren – over verbinding en verschil | Inge Smak

<p>In deze bijzondere aflevering van <em>Het Expeditie Café</em> voert <a href="https://www.linkedin.com/in/hjmartens/" target="_blank" rel="noopener noreferer"><strong>Hendrik Jan Martens</strong></a> geen interview, maar een <strong>dialoog</strong> met <a href="https://www.linkedin.com/in/inge-smak-hemmes-533b567/" target="_blank" rel="noopener noreferer"><strong>Inge Smak</strong></a> – trainer, teamcoach en een van de eerste Deep Democracy-facilitators van Nederland. </p><p>Samen verkennen ze de reis van het innerlijk leiderschap: wat gebeurt er als we niet langer proberen de wereld te dragen, maar leren luisteren – naar onszelf, elkaar en de natuur?</p><p>Ze spreken over donkere periodes als leermeesters, over het spanningsveld tussen technologie en natuur, mannelijke en vrouwelijke energie, en over leiderschap dat niet stuurt vanuit angst, maar vanuit aanwezigheid en vertrouwen. </p><p>Een gesprek over vallen, landen en weer opstaan — als mens, als ouder, als leider.</p><p><strong>Key Takeaways</strong></p><ul><li><p><strong>Echt leiderschap begint bij innerlijk leiderschap.</strong> Pas als je goed voor jezelf zorgt, kun je er zijn voor anderen.</p></li><li><p><strong>Luisteren naar alle stemmen – ook de zachte.</strong> Deep Democracy laat zien hoe verschil juist de bron van wijsheid kan zijn.</p></li><li><p><strong>Van angst naar vertrouwen.</strong> We controleren te veel uit angst, terwijl de uitnodiging is om te leven in verbinding – met elkaar en met de natuur.</p></li><li><p><strong>Het vrouwelijke en mannelijke in balans.</strong> Nieuw leiderschap vraagt om het samenbrengen van beide energieën – in organisaties én in onszelf.</p></li></ul><li><ul><li><strong>Van buiten naar binnen, en weer naar buiten.</strong> Leiderschap is een voortdurende beweging tussen doen en zijn, actie en reflectie.</li></ul><p><strong>Lessons Learned – over leiderschap</strong></p></li><ol><li><p><strong>Durf te vertragen.</strong> Stilte en vertraging openen de ruimte waarin echte antwoorden kunnen ontstaan.</p></li><li><p><strong>Maak verschil zichtbaar.</strong> Waar spanningen zijn, ligt vaak het goud van de groep.</p></li><li><p><strong>Vertrouw op de wijsheid van het lichaam.</strong> Leiderschap is niet alleen mentaal, maar ook fysiek en intuïtief.</p></li><li><p><strong>Laat los wat niet van jou is.</strong> Veel stemmen in je hoofd zijn echo’s van anderen; leiderschap begint bij het vinden van je eigen stem.</p></li><li><p><strong>Integreer natuur en technologie.</strong> Gebruik technologie als hulpmiddel, niet als vervanging van menselijke en natuurlijke verbinding.</p></li><li><p><strong>Leid vanuit aanwezigheid, niet vanuit controle.</strong> Echt leiderschap is dienstbaar én richtinggevend – zonder jezelf te verliezen.</p></li></ol><p><strong>Inspirerende quotes</strong></p><p><em>“Echte samenwerking begint wanneer iedere stem gehoord wordt.” </em></p><p><em>“Ik dacht dat de zwaarste expeditie een berg was, maar het bleek ikzelf te zijn.”</em></p><p><em>“We proberen de wereld te dragen, tot we beseffen dat we alleen onze eigen wereld hoeven te redden.”</em></p><p><em>“De natuur vangt ons altijd op, als we het toelaten.”</em></p><p><em>“Ik wil geen pijn voeden, maar verlangen wakker maken.”</em></p><p><em>“Leiderschap is de moed om stil te vallen.”</em></p><p><em>“We hebben nieuw leiderschap nodig waarin het vrouwelijke en mannelijke samen bewegen.”</em></p><p><strong>Favoriete uitrustingsstuk</strong></p><p><strong>Dans </strong>- Inge vertelt dat haar favoriete “uitrustingsstuk” geen object is, maar <strong>beweging</strong> zelf. Ze danst om te aarden, om uit haar hoofd te komen en het leven te voelen. <em>“Ik heb mezelf AirPods cadeau gedaan, en soms is dat genoeg om midden in de natuur te dansen en weer helemaal in mijn lijf te landen.”</em></p><p><strong>Bronnen en inspiraties</strong></p><p><strong>Personen &amp; denkers</strong></p><ul><li><p><em>Geert Hofstede</em> – <em>Allemaal Andersdenkenden</em> (boek)</p><