Performing Peace: Waarom ontspannen op vakantie zo’n kramp wordt

Je hebt wekenlang doorgewerkt, alle ballen in de lucht gehouden, en eindelijk is het zover: vakantie! Je klapt je laptop dicht, pakt de koffers in en rijdt naar de camping of het vliegveld. En dan… lukt het niet om af te schakelen.

Veel mensen brengen de eerste week van hun vakantie al slapend door, of worden kriebelig, prikkelbaar en onrustig zodra de hectiek wegvalt. Vervolgens ontstaat er een nieuw soort prestatiedruk: de vakantie moet geslaagd zijn. We moeten boeken lezen, inspirerende stadjes bezoeken, gezellig zijn met de kinderen en opgeladen terugkomen.

In aflevering 9 van de podcast Mens in Wording noemen traumatherapeut Suze Maclaine Pont en huisarts Karen Smets dit fenomeen Performing Peace.

Rust ‘doen’ vs. Rust ‘hebben’

Wanneer we in het dagelijks leven op de overlevingsstand draaien, raakt ons zenuwstelsel gewend aan constante prikkeling en controle. Als we dan op vakantie gaan, proberen we rust te vinden via actie. We gaan hardlopen, naar de sauna, yoga beoefenen of uitstapjes plannen.

Hoewel die activiteiten heerlijk kunnen zijn om even te ontladen, vergroten ze onze basale capaciteit voor rust niet. Het is alsof je een zwaar rotsblok een berg op duwt. Op vakantie parkeer je het blok even, je rust uit op een bankje, maar na drie weken pak je precies hetzelfde rotsblok weer op om verder te duwen.

Wat is vakantie eigenlijk, of beter ‘Vacare Deo’?

Het woord vakantie komt van het Latijnse Vacare Deo. Vrij vertaald betekent dat: uithangen met God.

Echte rust betekent niet dat je in een perfecte staat van zen moet verkeren op een zonnig strand. Het betekent dat je jezelf laat zakken in een ‘hangmat’ van onvoorwaardelijke acceptatie. En in die hangmat mag álles er zijn: ook je uitgeputte lijf, je chagrijn, je korte lontje of de twijfels die bovenkomen wanneer het stil wordt.

Pas wanneer je zenuwstelsel leert dat het ook veilig is als je niets presteert en niks oplost, groeit je capaciteit om diepgaande rust mee te nemen naar je werkdag.

3 Tips om de overgang wél te maken:

Accepteer de ‘afkickfase’: Verwacht niet dat je op dag één ontspannen bent. Je zenuwstelsel heeft tijd nodig om de overgang van de ‘overlevingsdraad’ naar de ‘goddelijke draad’ te maken.