Van de redactie: ook in de begroting klinkt luider de stem van het rijk

De knop om aan te draaien, zo wordt door wethouders en financieel ambtenaren wel gesproken over, onder andere, de toeristenbelasting. Zet die wat omhoog en de euro's komen vanzelf binnenstromen. Tenminste, als je als gemeente toeristen op bezoek hébt. Het begrotingsnieuws van afgelopen week laat mooi zien dat gemeenten in het spel dat nu gespeeld wordt niet allemaal dezelfde kaarten hebben gekregen.

'Den Haag' heeft steeds minder voor de gemeenten in Nederland over, die moeten steeds meer zélf zorgen voor voldoende inkomsten. Dat is al enige jaren de boodschap en in die context is 2026 wel het ravijnjaar genoemd: flink minder bijdrage uit Den Haag en dus een uitdaging.

Dat ravijnjaar is wel uitgesteld, na aandringen van gemeenten, maar de twee jaar respijt lossen het probleem natuurlijk niet op. Na 2028 wordt het krapper, gemeenten kondigen dan ook bezuinigingen aan.

Iedere Nederlandse gemeente maakt kosten. Voor planten en bomen, zeker, maar bijvoorbeeld ook voor jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning. Juist doordat het rijk eerder al extra taken doorschoof naar gemeenten is het lastiger geworden die kosten omlaag te brengen. (tekst gaat door onder de foto)

[caption id="attachment_60236115" align="alignnone" width="2560"] Wethouder John legde deze week uit dat huizen bijbouwen de gemeente niet zonder meer rijker maakt. (foto: Streekstad Centraal)[/caption]

Dijk en Waard, dat flink bijbouwt om aan de grote behoefte aan woningen te voldoen, ziet dat mechanisme ook op een andere manier werken. Meer huizen leveren aan de ene kant meer inkomsten op, maar voor al die nieuwe inwoners moet de gemeente ook weer extra scholen voorzien, en andere belangrijke dingen die geld kosten. Zo ontstaan tekorten.

Nou gaat het daar nog om enkele miljoenen per jaar en zo is het ook in Heiloo. Dat is geen onoplosbaar probleem, lijkt het, al is bezuinigen nooit leuk. In Alkmaar heeft de wethouder het over twintig miljoen en dat is een stuk spannender, de gemeente wil daarom nadrukkelijk met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties om tafel om te kijken waar er geld af kan.

Zo'n samenwerking met inwoners klinkt heel sympathiek, maar is tegelijk óók weer een investering. Een dergelijke procedure opstarten en organiseren vergt niet alleen kopjes koffie, maar ook personeel, en onderzoek. Alkmaar hanteert als regel dat voor nieuw beleid oud beleid moet wijken. Die investering in overleg over bezuinigingen zal dus ook zélf weer een bezuiniging mo