#71 - Czy można myśleć bez języka? | prof. Katarzyna Jednoróg

W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Katarzyną Jednoróg o tym, jak mózg przetwarza język i w jaki sposób dźwięki mowy nabierają dla nas znaczenia.

Jak z ciągłego strumienia dźwięków mózg wydobywa słowa i ich znaczenie? Skąd dziecko wie, gdzie kończy się jedno słowo, a zaczyna następne? I czy język jest nam potrzebny do myślenia?

W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać o tym z prof. Katarzyną Jednoróg, która kieruje Pracownią Neurobiologii Procesów Językowych w Instytucie Nenckiego PAN.

W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie:

- Jak mózg przechodzi od dźwięków mowy do znaczenia wypowiedzi?- Dlaczego klasyczny podział na ośrodek mówienia i ośrodek rozumienia języka jest niepełny?- Skąd bierze się znaczenie słów i jak wpływają na nie nasze doświadczenia?- Jak niemowlęta odnajdują słowa w nieprzerwanym strumieniu mowy?- Dlaczego kontakt z drugim człowiekiem ma znaczenie dla nauki języka?- Czy można myśleć bez słów i czy każdy ma wewnętrzny głos?- Jak nauka czytania zmienia mózg?- Dlaczego dysleksja może wiązać się z różnymi trudnościami w uczeniu się czytania?- Czy mózg przewiduje słowa, które za chwilę usłyszymy, i na ile potwierdzają to badania?- Co wiemy o związku czytania z ekranu i korzystania z mediów społecznościowych z uwagą oraz rozumieniem tekstu?

Prof. Katarzyna Jednoróg bada neurobiologiczne podstawy języka oraz rozwój umiejętności czytania u dzieci, także w kontekście dysleksji. Jej zespół śledzi, jak mózg zmienia się w trakcie nauki czytania i skąd mogą brać się różnice między dziećmi.

Pracownia Neurobiologii Procesów Językowych: https://nencki.edu.pl/pl/laboratories/pracownia-neurobiologii-procesow-jezykowych/

**Badanie rozwoju czytania u dzieci**

Zespół pracowni zaprasza do udziału w badaniu sześcioletnie dzieci z zerówki, które jeszcze nie czytają. Badacze będą śledzić, jak zmienia się mózg dzieci w trakcie nauki czytania. Szczegóły dotyczące projektu i udziału w badaniu: https://orto.nencki.edu.pl/

Rozdziały:

00:00:00 Wstęp00:00:47 Jak mózg rozumie mowę?00:03:27 Afazja i ograniczenia klasycznych modeli języka00:05:25 Skąd bierze się znaczenie słów?00:08:48 Jak dzieci uczą się języka?00:12:33 Dlaczego kontakt z drugim człowiekiem ma znaczenie?00:13:29 Jak niemowlęta odnajdują słowa w strumieniu mowy?00:17:04 Wrodzona gramatyka czy uczenie się ze statystyki?00:20:38 Czy można myśleć bez języka?00:23:08 Wewnętrzny głos i różne sposoby myślenia00:29:18 Jak nauka czytania zmienia mózg?00:36:30 Rozmowa z dzieckiem i wspól