De Mythe van Authenticiteit: Waarom dokters hun plas ophouden (en waarom dat schadelijk is)

Waarom dokters hun plas ophouden (en waarom de zorg een spirituele crisis heeft)

Hoe authentiek ben jij als je aan het werk bent? Op social media lijkt het makkelijk: “gewoon jezelf zijn”. Maar zodra je als arts, therapeut of coach tegenover een cliënt zit met een zwaar probleem, wordt het ingewikkeld.

Aan de ene kant schieten we snel in de rol van de ‘onfeilbare expert’ die geen behoeften mag hebben. Aan de andere kant schieten we in een spiritual bypass, waarbij we doen alsof we boven onze emoties staan.

In aflevering 11 van Mens in Wording ontleden traumatherapeut Suze Maclaine Pont en huisarts Karen Smets de kramp van authenticiteit in de spreekkamer.

Het ‘plas-dilemma’ van de professional

Huisarts Karen Smets deelt een herkenbare anekdote: in haar vroege jaren als arts hield ze haar plas rustig urenlang op. In het ziekenhuis dronken artsen soms zelfs amper water om de OK van 6 uur door te komen.

Toen ze later consulten van 1,5 uur ging doen, merkte ze dat ze na tien minuten al naar de wc moest. Uit “professionaliteit” hield ze het in. Het gevolg? In plaats van aanwezig te zijn bij het leed van de patiënt, schreeuwde haar brein anderhalf uur lang: Mijn blaas, mijn blaas, mijn blaas!

Het legt een diepe maatschappelijke overtuiging bloot: we hebben van kleins af aan geleerd dat onze eigen menselijke behoeften een last zijn voor de ander. Als hulpverlener moet je ‘niks nodig hebben’ en er alleen voor de ander zijn.

Voor God spelen

Wanneer een behandelaar zijn eigen behoeften, schaamte of twijfels volledig wegdrukt, ontstaat er een gevaarlijk mechanisme: we gaan ‘voor God spelen’. We doen alsof we alle antwoorden hebben, alsof we de patiënt even gaan ‘fiksen’ en uit zijn lijden gaan verlossen.

Maar een mens is geen kapotte auto die je na drie sessies gerepareerd de garage uitrijdt. Binnen de zorg hebben we de neiging om het mens-zijn in vakjes te stoppen, er labels op te plakken en er een pil tegenaan te gooien.

Geen gezondheidscrisis, maar een spirituele crisis