16. Religie en kolonialisme, een gesprek tussen Saskia Pieterse, Janneke Stegeman en Koen Bogaert

<p>In deze aflevering gaan Saskia Pieterse, Janneke Stegeman en Koen Bogaert met elkaar in gesprek over religie, dekolonisatie en het positieve zelfbeeld van Nederland en België als gevolg van het koloniale verleden. </p><p>Welke invloed heeft het geloof - katholiek en protestant - in Nederland en België gehad op het koloniale project, op de politieke machtsstructuren die kolonisering mogelijk maakten van de zeventiende tot en met halverwege de twintigste eeuw? En op welke manier heeft religie juist voor verzet gezorgd tegen de slavernij en de raciale hiërarchie van de koloniale periode? </p><p>Vrij, tolerant, verlicht en gematigd. Al sinds de zeventiende eeuw zien Nederlanders zichzelf deze positieve kwalificaties toe. In <em>Uitverkoren </em>leggen Saskia Pieterse en Janneke Stegeman dat positieve zelfbeeld op de snijtafel. Waar komt het vandaan, en vooral: hoe valt het te rijmen met vier eeuwen koloniale overheersing?</p><p>In <em>In het spoor van Fanon</em> trekt Koen Bogaert alle draden samen van zijn studie van een reeks dekoloniale denkers, van Fanon tot C.L.R. James, Michel-Rolph Trouillot, Sylvia Wynter en Priyamvada Gopal. In hun spoor neemt hij je mee in een geschiedenis die ruim vijfhonderd jaar overspant, van de koloniale symbiose tussen staten en bedrijven, de uitvinding van ‘ras’ tot de Haïtiaanse Revolutie en de hedendaagse heropflakkering van het mondiale protest. </p><p><br /></p><p>Janneke Stegeman is theoloog en schrijver. In 2014 promoveerde ze op het proefschrift ‘Decolonizing Jeremiah: identity, narratives and power in religious tradition’. Ze is een van de oprichters van het Genootschap voor Onbetamelijke Theologie (GeNOT). Van juni 2016 tot september 2017 was ze Theoloog des Vaderlands. In juli 2017 verscheen bij uitgeverij Van Gennep ‘Heb Je Hem Weer, 24 preken voor sceptici en andere gelovigen’, in september 2017 ‘Alles Moet Anders. Bevrijdingstheologie voor Witte Nederlanders.’</p><p>Saskia Pieterse is schrijver, onderzoeker en redacteur. Als essayist schreef ze onder meer voor De Groene Amsterdammer en de Volkskrant. Als redacteur is ze verbonden aan de Nederlandse Boekengids. Saskia is sinds september 2024 bijzonder hoogleraar Literatuur en Samenleving aan de Erasmus Universiteit. Sinds januari 2023 werkt ze ook als theoriedocent Creative Writing bij ArtEZ University of the Arts. </p><p>Koen Bogaert is professor aan het Departement Conflict- en Ontwikkelingsstudies van de Universiteit Gent. Hij is ook lid van de Onderzoeksgroep Midden-Oosten en Noord-Afrika (MENARG). Zijn onderzoek richt zich op de dynamiek van mondiale protestbewegingen en haar verbanden met kwesties als Palestina-solidariteit, klimaatrechtvaardigheid en antikoloniale en anti-imperiale strijd. Hij geeft ook les over koloniale geschiedenis en antikoloniale verzetsbewegingen. </p><p><br /></p><p>Shownotes:</p><ul><li>Frantz Fanon, <em>Les damnés de la terre</em>. Parijs 2002 [1961]</li><li>Gloria Wekker, <em>Witte onschuld</em>. Amsterdam 2017</li><li>Koen Bogaert, <em>In het spoor van Fanon. Orde, wanorde, dekolonisering</em>. Berchem 2023</li><li>Saskia Pieterse en Janneke Stegeman, <em>Uitverkoren. Hoe Nederland aan zijn zelfbeeld komt</em>. Amsterdam 2025</li></ul>